Bann viš strķpistöšum sótt til Vestmannaeyja, veršur Gulli Grettis Umhverfisrįšherra?

343916872_22a46f6c1aEitt af žeim brżnu śrlausnarmįlum sem nśverandi rķkisttjórn hefur tekist į viš er aš boša bann viš rekstri strķpistaša.  Forsvarsfólk rķkisstjórnarinnar telur lķklegt aš hęgt verši aš banna slķka staši meš lögum nś fyrir žinglok.  Ķ fréttum hefur komiš fram aš Ķsland verši žar meš fyrsta landiš ķ heiminum til aš banna slķkan rekstur.

Žegar rķkisstjórnin var mynduš voru allir ašilar skżrir į žvķ aš tilgangur minnihlutastjórnarinnar vęri aš slį skjaldborg um heimilin og atvinnulķfiš. 

Į bloggsķšu sinni um daginn sagši Sigmundur Davķš formašur framsóknarflokksins: “Įhersla var lögš į žröngt umboš stjórnarinnar sem var eingöngu mynduš um aš ljśka afmörkušum verkefnum sem ekki mįttu bķša žęr vikur sem óhjįkvęmilega žyrftu aš lķša fram aš kosningum.” Sķšar ķ sama pistli segir hann svo “Tugžśsundir Ķslendinga eru nś fullir örvęntingar vegna fjįrhagsstöšu sinnar og eigiš fé ķslenskra fyrirtękja er żmist į žrotum eša viš žaš aš klįrast. “

Banniš viš rekstri strķpistaša er sjįlfsagt sett fram ķ samręmi viš ženna tilgang rķkisstjórnarinnar. Vafalaust er von į fleiri slķkum ašgeršum sem skrįšar verša ķ hagfręšibękur framtķšarinnar.

Önnur möguleg skżring į žessari tķmamóta įkvöršun rķkisstjórnarinnar er sś aš hśn leiti nś ķ smišju bęjarstórnar Vestmannaeyja eftir ašgeršum.  Hér ķ Vestmannaeyjum hefur nefnilega slķkur rekstur veriš bannašur sķšan 18. jśnķ 2001.  Žį samžykkti bęjarrįš nefnilega svohljóšandi tillögu:

"Bęjarrįš Vestmannaeyja samžykkir aš ķ endurskošušu ašalskipulagi Vestmannaeyjabęjar verši nektardansstašir ekki leyfšir og/eša svipuš starfsemi."

 Nśverandi rķkisstjórn getur sannarlega lęrt margt fleira af okkur Eyjamönnum en bönn viš rekstri strķpistaša.  Žaš vęri ef til vill hęgt aš spara stórfé meš žvķ aš fella nišur störf žessarar minnihlutastjórnar og stżra landinu héšan frį Eyjum.  Žaš er bara spurning hvernig viš myndum deila śt rįšuneytum milli meiri- og minnihluta.  Geri reyndar rįš fyrir žvķ aš Gulli Grettis yrši umhverfisrįšherra.  Allt annaš er órįšiš. Ég er žó opinn fyrir tilllögum.


Hag- og sišfręšileg greining į stöšunni: "Helvķtis fokking fokk"

IMG_6331

Ķsland į ķ erfišum mįlum.  Efnahagurinn er erfišari en įšur hefur veriš.  Sennilegt er aš staša Ķslands sé meš žvķ sem verst gerist ķ hinum vestręna heimi.  Žjóšin situr ringluš og botnar hvorki upp né nišur ķ stöšunni.  Gengisvķsitalan hangir ķ 200, stżrivextir eru 18% og vķsitala neysluveršs hefur hękkaš um 17,6% į 12 mįnušum.  Best hefur įstandinu veriš lżst meš oršunum „Helvķtis fokking fokk“.  (Myndina hér til hlišar tók ég nišur viš Bįsaskersbryggju um kvöldmataleytiš.  Žaš var eitthvaš viš stellinguna į skarfinum sem minnti mig į lķnurit yfir hagkerfi landsins).

Stjónmįlamönnum er įkvešin vorkunn.  Žeir eru hluti af žjóšinni og sama hvar ķ flokki žeir eru žį höfšu žeir hreinlega ekki hugmynd um žaš sem ķ vęndum var.  Aš halda öšru fram er mošreykur. Frasar eins og „žetta geršist į ykkar vakt“ nį aušveldlega eyrum fólks en flestir vita sem er aš žingmenn, rįšherrar, embęttismenn og ašrir eru nįttśrulega allir į sömu vaktinni.  Hver vakt varir aš jafnaši ķ fjögur įr og žį er žeim sem eru žreyttir skipt śt.  Hinir halda įfram. Fįrįnleiki žessa frasa er alger.

Krafa fólksins er aš žaš fįi eitthvaš sem deyfir sįrsaukann. „Fęriš okkur lausnir“, „Reddiš okkur“. Žingmenn og frambjóšendur leita logandi ljósi aš einhverju sem hęgt er aš segja og frišaš getur lżšinn. Lögmįliš um framboš og eftirspurn virkar hér öfugt žvķ eftir žvķ sem eftirspurnin eftir reddingum eykst žį veršur veršgildi lausnanna minni.

Aušvitaš eru allar tilraunir til reddinga góšra gjalda veršar og allt er betra en ekkert ef tilgangurinn er sį aš friša fólkiš. Framsóknarflokkurinn hefur gengiš lengst og lagt žaš til aš 20% af skuldum verši afskrifašar. Bjarni Benediktson, Tryggvi Herberts og fleiri sjįlfstęšismenn hafa gęlt viš žessa tillögu og viljaš aš henni sé gefinn ešilegur gaumur sem einu tillögunni sem fram er komin.  Žeim bįšum og flestum öšrum er ljóst aš aušvitaš hverfa skuldir ekki.  Frasinn „There ain't no such thing as a free lunch” į hér jafn vel viš og įšur.

Hiš sanna er aš žaš er engin redding. Stašan er „Helvķtis fokking fokk“.  Viš gętum hrśgaš öllum okkar helstu spekingum inn ķ lokaš rżmi og haft žį innilokaša žar til žeir kęmu meš reddingu.  Žrįtt fyrir žaš myndi engin redding koma śt śr žvķ.

Žaš besta sem stjórnmįlamenn gera nśna er aš segja hlutina eins og žeir eru.  Nęstu 2 įr verša hrošalega erfiš.  Sķšan koma 3 til 5 erfiš įr og svo fer aš rętast śr.  Žrįtt fyrir aš viš sjįum žį eitthvaš fram śr vandanum žį sitjum viš og a.m.k. nęsta kynslóš eftir meš himinhįar skuldir sem skerša munu lķfsgęšin mišaš viš žaš sem annars hefši oršiš.  Til aš flżta okkur ķ gegnum erfišasta hjallann veršum viš aš lifa į landsins gęšum.  Veiša fisk og vinna. Styšja viš ķslenskan landbśnaš og virkja orku.  Efla sprotastarf ķ framleišslugreinum og blįsa undir vęngi ķslensks išnašar.  Viš veršum sem sagt aš flytja meira śt en viš flytjum inn.  Žannig styrkist krónan og žannig veršur til fé til aš męta žeim skaša sem viš uršum fyrir.  Žaš er engin ,,patent" lausn.  Viš erum meš opiš sįr og ķ staš žess aš setja plįstur sem ekki stöšvar blęšinguna veršum viš aš rimpa sįriš saman meš nįl og tvinna.  Žaš veršur sįrt en žaš er engin önnur leiš.

Hin hlišin į žessum sama peningi er aš draga śr umsvifum rķkisins.  Endurskoša žarf allt regluverk sem kallar į dżrt skrifręši og óhagkvęma žjónustu.  Ganga žarf hart fram ķ öllu sem ekki er žörf į og vęnlegt aš byrja į utanrķkisrįšuneytinu.  Okkur öllum er einnig ljóst aš įrangur nęst ekki nema tekist verši į viš kostnašinn af félagsmįla- og heilbrigšisrįšuneytunum.  Ešlilegast er aš mest verši skoriš nišur žar sem mest hefur veriš aukiš seinustu įr.

Til fróšleiks set ég nešangreinda mynd af rķkisśtgjöldum hér į vefinn minn.  Hśn sżnir aš rķkisstjórnir hafa misst öll tök į rķkisśtgjöldum og er mešalhękkun um 16%.  Žaš gerist į sama tķma og tekjufall veršur.   „Helvķtis fokking fokk“

fjarlog


Sigrar og sęrindi į Sušurlandi

IMG_2962Prófkjör eru oft tķmi mikilla sęrinda um leiš og žau eru tķmi persónulegra sigra.  Prófkjör okkar sjįlfstęšismanna ķ sušurkjördęmi eru engin undantekning. Sigurvegarar žessa prófkjörs eru įn efa žęr Ķris Róbertsdóttir og Ragnheišur Elķn Įrnadóttir.  Bįšar eru žęr aš bjóša sig fram ķ fyrsta skipti ķ sušurkjördęmi og bįšar nį žęr žeim sętum sem žęr stefndu aš.  Ķ raun mį einnig segja aš Unnur Brį vinni sigur meš žvķ aš skjóta tveimur sitjandi žingmönnum ref fyrir rass og Įrni Johnsen meš žvķ aš hljóta góša kosningu ķ nęst efsta sętiš viš erfišar ašstęšur. Vonbrigši hafa į sama hįtt veriš mest hjį sitjandi žingmönnum žeim Kjartani og Björk.

Ķ raun eru aš verša mikil vatnaskil ķ frambošsmįlum sjįlfstęšismanna į sušurlandi žvķ ekki einungis rašast ungar konur ķ 3 af efstu 4 sętunum heldur veršur listi okkar nś leiddur af konu ķ fyrsta skipti.  Sannarlega sigurstranglegur listi.

Aš afloknu prófkjöri og góšum persónulegum sigri valdi félagi minn Įrni Johnsen svo aš senda mér og fleirum tóninn ķ kvöldfréttum RŚV į sunnudaginn žar sem hann var ósįttur viš stušning okkar viš Ragnheiši Elķnu. Ekki veit ég hversu hyggilegt žaš var fyrir frambjóšandann og sennilegt er aš einhverjum hafi mislķkaš orš hans verulega.   Ekki mį gleyma žvķ aš žetta sama fólk er aš fara aš taka žįtt ķ mikilli sjįlfbošavinnu viš aš tryggja Įrna og fleirum kjör į žing.  Sjįlfur bęši skil ég og virši óįnęgju Įrna og fįtt er fjęr mér en aš aš missa svefn yfir oršum hans eša gjöršum.  Ķ raun er aušvelt aš setja sig ķ spor hans og skilja vonbrigšin.  Auglżsingin orkaši tvķmęlis, žaš var vitaš fyrir. Sjįlfur mun ég aldrei styšja neinn ķ fyrsta sęti ķ Sušurkjördęmi nema žar sé um klįrt rįšherraefni aš ręša. Žaš er įkvöršun sem ég tók fyrir įratugum. Žaš er mķn sannfęring og henni mun ég fylgja.  Ašrir verša svo bara annašhvort aš vera sįttir eša ósįttir.

Viš Eyjamenn sem studdum Ragnheiši Elķnu opinberlega sendum frį okkur eftirfarandi yfilżsingu:

Prófkjör eru gjarnan tķmi įtaka og sęrinda.  Žegar margir keppa aš sama marki er višbśiš aš einhverjir nįi ekki sķnum persónulegu markmišum.  Aš jafnaši taka stjórnmįlamenn žvķ af reisn.

Nś aš afloknu prófkjöri sjįlfstęšismanna ķ Sušurkjördęmi hefur Įrni Johnsen félagi okkar til margra įra vališ aš lķta į sjįlfan sig sem fórnarlamb. Įstęšan er sś aš viš undirrituš įsamt 15 öšrum sjįlfstęšismönnum vķšsvegar śr kjördęminu studdum Ragnheiši Elķnu opinberlega. Stušninginn viš Ragnheiši Elķnu sem hlaut 3217 af tęplega 4000 atkvęšum ķ prófkjörinu telur žingmašurinn afar "ósmekklegan" og "okkur til vansa".  Žį lķtur hann į stušninginn sem "ašför aš sjįlfum sér" og "lķtillękun viš ašra frambjóšendur".

Įrni Johnsen hefur aš okkar mati fulla įstęšu til aš bera höfušiš hįtt eftir žetta prófkjör og žarf ekki aš setja sjįlfan sig ķ stöšu fórnarlambs. Įrangur hans ķ prófkjörinu var glęsilegur og af žvķ erum viš stolt. Eftir tķmabundna fjarveru frį žingstörfum hefur hann nś ķ tvķgang į skömmum tķma endurnżjaš umboš sitt frį kjósendum og flokksbundnum sjįlfstęšismönnum.  Hann hefur fyrir löngu bęši sżnt žaš og sannaš aš hann er forkur til vinnu ķ žeim mįlum sem hann velur aš beita sér fyrir. Hann hnżtir sķnar reimar öšrum hnśtum en samferšamenn og ljęr žar meš žingstörfum meira lķf en annars vęri. Kraftar hans eru best nżttir ķ störfum fyrir samfélagiš.

Įstęša žess aš viš völdum aš styšja Ragnheiši Elķnu til forystu ķ Sušurkjördęmi er einfaldlega sś aš viš töldum okkur skylt aš hlusta eftir kröfum samfélagsins um endurnżjun ķ forystusveit sjįlfstęšismanna.  Viš vissum sem var aš ķ henni fer einstaklingur meš mikla leištogahęfileika og klįrt rįšherraefni.  Slķkt er afar mikilvęgt fyrir hagsmuni kjördęmisins og žar meš fyrir Vestmannaeyjar.  Viš žekkjum Ragnheiši Elķnu vel śr starfi okkar bęši fyrir Sjįlfstęšisflokkinn og fyrir Vestmannaeyjabę og hefur hśn ķtrekaš veitt okkar mįlum brautargengi į žeim forsendum sem viš höfum óskaš eftir. Stušningur okkar viš hana var į engan hįtt neikvęš ķ garš annarra frambjóšenda og žį allra sķst žeirra žriggja Eyjamanna, Įrna, Ķrisar og Grķms, sem bušu sig fram og įttu allan okkar stušning aš öšru leyti.

Viš óskum Ragnheiši Elķnu, Įrna Johnsen, Unni Brį og Ķrisi hjartanlega til hamingju meš framśrskarandi įrangur. Žį óskum viš Grķmi Gķslasyni einnig til hamingju meš góšan įrangur žvķ žrįtt fyrir aš hann hafi ekki nįš žeim įrangri sem viš vildum žį vantaši žar einungis lķtiš uppį.

Sjįlfstęšismanna bķšur nś žaš verkefni aš stilla saman strengi sķna fyrir komandi landsfund og žingkosningar. Žar munum viš ekki lįta okkar eftir liggja.

Meš vinsemd og viršingu
Elliši Vignisson, sjįlfstęšismašur og bęjarstjóri
Pįley Borgžórsdóttir, sjįlfstęšismašur og formašur bęjarrįšs
Sindri Ólafsson, sjįlfstęšismašur og formašur Eyverja
Helgi Ólafsson, sjįlfstęšismašur og formašur KUSS


Tekutap upp į 5 milljarša ķ Vestmannaeyjum, samsvarar 144 milljarša tekjutapi ķ Reykjavķk.

SV300513Lošnubresturinn er mikiš įfall fyrir okkur Eyjamenn. Ef svo fer sem horfir missa margar fjölskyldur stóran hluta af įrstekjum sķnum viš aflabrestinn. Ķ mörgum tilfellum er žar um aš ręša fólk sem ekki er tekjuhįtt fyrir eins og fiskverkafólk. 

Aušvitaš er erfitt aš meta hversu žungt högg žetta er fyrir okkur, męlt ķ krónum og aurum.  Ein leiš er aš reikna śtflutningsveršmęti žessara afurša en žaš er žó langt žvķ frį aš vera heildarmyndin fyrir samfélagiš hér.  Hér merkir góš vertķš uppgrip fyrir alla ķbśa ķ Vestmannaeyjum. 

Ķ tilraun til aš meta tapiš komumst viš aš žvķ aš sennilegt vęri aš mišlungsgóš vertķš hefši gefiš um fimm miljarša tekjur inn ķ samfélagiš. Ķ Vestmannaeyjum eru 4100 ķbśar og žvķ er tekjufalliš rśmlega 1,2 milljón į ķbśa.  Samsvarandi tekjufall ķ Reykjavķk, žar sem ķbśar eru 119.848 vęru tępir 144 milljaršar.  Ekki žarf aš efast um aš slķkt tekjufall hefši kallaš į mikil višbrögš af hįlfu rķkisins.

Višbrögš rķkisstjórnarinnar gagnvart okkur Eyjamönnum er hinsvegar aš hefta śtflutning į ferskum fiski. Slķkt merkir aš sjómenn verša af miklum tekjum og śtgeršir hér eru beittar žvingunum til aš gera śt į mįta sem ekki skilar hįmarks aršsemi. Ekkert er hugsaš śt ķ žaš aš eftirspurnin į mörkušum erlendis er gjarnan eftir ferskum fiski en ekki frosnum. 

Ķ Fréttablašinu ķ dag er fjallaš um lošnubrestinn:

„Lošnubresturinn žżšir fimm milljarša króna tap fyrir hagkerfi Vestmannaeyja. Žaš kemur ofan į allt annaš," segir Elliši Vignisson, bęjarstjóri ķ Vestmannaeyjum. Hafrannsóknastofnunin og śtgeršarmenn hafa afskrifaš lošnuvertķš ķ įr. Aflabresturinn er fjįrhagslegt įfall fyrir fjölmargar fjölskyldur og sveitarfélög į landsbyggšinni, en ellefu sjįvarbyggšir annast veiši og vinnslu į lošnu.

„Žaš vill gjarnan gleymast aš tekjur sem koma inn fara til fólksins sem starfar ķ greininni. Žetta er žvķ mikiš högg fyrir fjölskyldurnar hér ķ Eyjum og vķšar ķ sjįvarbyggšunum. Žaš er ekki óalgengt aš heimilisfaširinn sé śti į sjó, konan ķ vinnslunni og börnin sem komin eru meš aldur til žess vinni meš skóla. Žetta getur žvķ veriš ansi žungt högg fyrir marga og ljóst aš fólk veršur af stórum hluta af sķnum įrstekjum viš aflabrest eins og žennan," segir Elliši.

Śtflutningsveršmęti lošnuafurša į sķšustu vertķš nam um 1,8 milljöršum hjį Ķsfélagi Vestmannaeyja og 1,4 milljöršum króna hjį Vinnslustöšinni ķ Eyjum. „Ķ sjįvarplįssi gręša allir žegar vel veišist, śtgeršarmenn sem allir ašrir. Tapiš fyrir bęjarsjóš vegna lošnunnar er sennilega į milli 350 og 400 milljónir ķ śtsvarstekjum eingöngu. Žessar tekjur eru svo aftur notašar til aš veita grunnžjónustu, sem žarf žį aš selja į hęrra verši eša draga śr."

Žorsteinn Siguršsson, svišsstjóri nytjastofnasvišs Hafrannsóknastofnunar, segir aš skipulegri leit aš lošnu hafi veriš hętt, žó aš stofnunin bregšist viš fréttum ef žęr berast. Žaš sé hins vegar ljóst aš lķkur į lošnuvertķš séu oršnar aš engu, žó aš ennžį eigi eftir aš afskrifa žann möguleika aš vestanganga lįti į sér kręla. „En ķ raun vita allir aš lķkurnar į aš eitthvaš gerist eru ķ raun engar ķ dag."
Lošnan er byrjuš aš hrygna og Žorsteinn segir aš žaš magn lošnu sem bśiš sé aš męla eigi aš geta gefiš įgętan įrgang įriš 2012. Žaš séu ķ raun góšu fréttirnar į móti žeim vonbrigšum sem margir verša fyrir vegna aflabrestsins nś.

Śtflutningsveršmęti lošnuafurša hefur veriš į bilinu sex til tķu milljaršar į sķšustu įrum, en 12,5 milljaršar aš mešaltali frį 1996. Ķ fyrra var kvótinn 157 žśsund tonn en ašeins veiddust 15 žśsund tonn ķ įr. Um rannsóknakvóta var aš ręša sem žó mun skila um milljarši.

Fréttablašiš greindi frį.


Endurbyggjum réttlįtt og traust samfélag

grimurNęsti gestapenni sem hér skrifar er Grķmur Gķslason sem bżšur sig fram ķ 3. sęti į lista Sjįlfstęšisflokksins į Sušurlandi.  Grķmur er sex barna fašir frį Vestmannaeyjum.  Hann er 48 įra og hefur veriš bśsettur į Selfossi undanfarin įr. Grķmur var einn af stofnendum Hrekkjalómafélagsins ķ Eyjum, lundaveišimašur ķ Įlsey og stušningsmašur ĶBV.  Hann hefur starfaš sem sjómašur, kennari, blašamašur, verkefnastjóri ķ skipasmķšum og sķšustu įrin hefur hann veriš framkvęmdastjóri Atlas hf. Žį hefur Grķmur m.a. starfaš aš sveitarstjórnarmįlum og gegnt żmsum trśnašarstörfum į žeim vetvangi.  Jafnframt hefur hann gengt żmsum trśnašarstörfum fyrir Sjįlfstęšisflokkinn og situr nś ķ mišstjórn flokksins.

Endurbyggjum réttlįtt og traust samfélag
Į grundvelli įbyrgs frelsis einstaklingsins

Mikil krafa er um endurnżjum ķ forustusveit į frambošslistum fyrir komandi kosningar. Žess er krafist aš nżtt og kraftmikiš fólk verši kallaš til starfa. Venjulegt jarštengt og vinnusamt fólk sem žekkir žarfir žjóšarinnar og veit og skilur į hverju žessi žjóš byggir afkomu sķna.
Ég hef įkvešiš aš bjóša mig fram til aš verša viš žessu kalli. Ég tel aš sś reynsla sem ég hef aflaš mér į undanförnum įrum og žį ekki sķst reynsla sķšustu įra af rekstri fyrirtękis sé góšur undirbśningur til aš takast į viš žau fjölmörgu og erfišu verkefni sem bķša.

Brennandi įhugi į mįlefnum Vestmannaeyja
Eyjamenn žekkja skošanir mķna og vita aš ég hef  į undanförnum įrum haft ódrepandi įhuga į mįlefnum Vestmannaeyja og brżnum hagsmunamįlum Eyjamanna. Sį įhugi er engu minni į dag en įšur og ég er tilbśinn til aš vinna meš Eyjamönnum og fyrir žį aš öllum žeim mįlum sem til heilla horfa fyrir Eyjamenn. Žaš veršur varnarbarįtta en žaš er mikilvęgt aš horfast ķ augu viš stašreyndir ķ žeim efnum og berjast meš kjafti og klóm fyrir žvķ sem er og nżta öll fęri sem gefast til uppbyggingar og eflingar atvinnu og žjónustu ķ Eyjum. Žaš eru fjölmörg sóknarfęri handan viš horniš sem viš žurfum aš nżta okkur.

Žaš sem ekki drepur mann  - žaš heršir mann
Žaš eru erfišir tķmar framundan. Žaš mun žurfa aš taka į og žaš žarf aš taka margar erfišar įkvaršanir. Žaš mun žvķ koma sér vel ķ žeim slag sem framundan er aš žekkja aš skin og skśrir skiptast į ķ lķfinu. Vita aš lķfiš er ekki alltaf dans į rósum. Stundum er naušsynlegt aš geta stašiš fast ķ fętur žegar ólögin ganga yfir og žaš er lķka rétt aš hafa ķ huga aš žaš sem ekki drepur mann žaš heršir mann og leggst inn į reynslubankann.
Žess vegna held aš žaš skipti grķšarlega miklu aš velja til starfa fólk meš mikla og fjölbreytta reynslu. Fólk sem hefur žurft aš taka į til aš koma sér įfram ķ lķfinu en hefur ekki alltaf veriš vafiš ķ bómull. Fólk sem hefur bęši siglt ķ mešbyr og mótbyr. Fólk sem hefur skilning į kjörum og žörfum almennings ķ landinu. Fólk sem hefur skilnig į žörfum atvinnulķfs ķ landinu. Fólk meš reynslu og žor, žvķ aš žaš žarf reynslu til aš taka erfišar įkvaršanir og žaš žarf  einnig žor til aš standa viš žęr.

Blómlegt atvinnulķf er forsenda hagsęldar heimilanna
Mörg verkefni bķša en mikilvęgustu og mest aškallandi verkefnin eru aš tryggja hag heimila og fjölskyldna ķ landinu og rekstrargrundvöll fyrirtękja. Žaš žarf  strax aš taka į skuldastöšu heimilanna og koma meš raunhęfar lausnir ķ žeim efnum. Vextir verša aš lękka mjög hratt og bankastarfsemi aš komast ķ ešlilegt horf, enda er žaš grundvöllur žess aš hjól atvinnulķfsins geti snśist. Nś eins og alltaf įšur fara hagur atvinnulķfs og heimila saman žvķ blómlegt atvinnulķf er forsenda hagsęldar heimilanna.
Gjaldeyrishöftum veršur aš létta eins fljótt og mögulegt er og byggja žarf upp ķmynd Ķslands og vekja traust į ķslensku efnahagslķfi aš nżju.
Žaš žarf aš verja grunnstošir žjóšfélagsins, heilbrigšisžjónustu, samgöngur, löggęslu og fleira. Žaš mun verša hér varnarbarįtta ķ fyrstu en sś varnarbarįtta mun skila tękifęrum til sóknar į nż žvķ nęg eru tękifęrin ef rétt er haldiš į spilum.

Nżta žarf nįttśruaušlindir į skynsaman hįtt
Efla žarf grunnatvinnuvegina og nżta aušlindir okkar, hvort sem er til lands eša sjįvar, į skynsamlegan og sjįlfbęran hįtt. Viš veršum aš nżta žau tękifęri sem viš höfum til orkuframleišslu og hlśa aš sprotafyrirtękjum. Viš veršum aš nżta öll tękifęri sem viš höfum til framleišslu og tekjuöflunar enda er žaš forsenda uppbyggingar hér į nęstu įrum.

Įętlun um hvernig leiša į žjóšina til nżrrar sóknar
Sjįlfstęšisflokkurinn žarf hann aš horfast ķ augu viš fortķšina til aš geta sett stefnu til framtķšar. Sjįlfstęšismenn verša aš fara ķ naflaskošun, horfast ķ augu viš žaš sem gert hefur veriš į lišnum įrum, kryfja žaš og meta til aš sjį hvaš var ranglega gert og hvaš var vel gert. Višurkenna žaš sem mistókst. Višurkenna mistök sem gerš voru, lęra af žvķ og setja ķ reynslubankann til aš byggja upp til framtķšar.
Setja į upp nįkvęma og tķmasetta įętlun um endurreisn žannig aš fyrir liggi hvernig Sjįlfstęšisflokkurinn hyggst bregšast viš stöšunni og leiša žjóšina til nżrrar sóknar.

Óįbyrg mešferš frelsinsins
Žaš er rangt aš halda žvķ fram aš efnahagshrun hafi oršiš hér į landi vegna grunnstefnu Sjįlfstęšisflokksins. Žaš vandamįl hefur ekkert meš žį stefnu aš gera. Grunnstefna Sjįlfstęšisflokksins, um frelsi einstaklingsins til oršs og athafna, er jafn traust og gild og hśn hefur veriš ķ 80 įr. Sś stefna hefur leitt žjóšina til góšs gegnum įrin en rétt er aš hafa ķ huga öllu frelsi fylgir įbyrgš og frelsi getur aldrei oršiš ótakmarkaš. Žaš žarf alltaf aš vera innan ešlilegs ramma almennra laga og regla ķ žjóšfélaginu. Žann ramma žarf aš endurbęta og tryggja žannig aš aldrei framar verši žaš mögulegt aš óįbyrg mešferš frelsisins geti orši til žess aš setja skuldaklafa į ķslenska žjóš.
Žaš er verkefni Sjįlfstęšisflokksins aš hafa forystu ķ žeim efnum.
Sjįlfstęšisflokkurinn žarf aš horfa til baka. Hann žarf aš rękta betur grunngildi sķn. Rękta betur sambandiš viš grasrótina ķ flokknum. Fólk śr öllum stéttum og öllum žjóšfélagsstigum hefur fundiš skošunum sķnum og hugsjónum samleiš meš stefnu Sjįlfstęšisflokksins. Žess  vegna hefur hann veriš žessa mikla fjöldahreyfing ķ 80 įr. Sjįlfstęšisflokkurinn į aš rękta sambandiš viš žetta fólk og hlusta betur į žessar raddir žess og tryggja žannig aš įfram, um ókomin įr, verši hann flokkur allra stétta. Fjöldahreyfing fólks sem ašhyllist lżšręši og frelsi einstaklingsins.

Ég er tilbśinn aš takast į viš verkefnin sem bķša
Ég er tilbśinn aš taka žįtt ķ aš gera upp fortķšina, horfast ķ augu viš žau mistök sem gerš hafa veriš, višurkenna žau og lęra af žeim. Ég er tilbśinn aš takast į viš žau brżnu śrlausnarefni sem bķša. Ég er tilbśinn aš taka žįtt ķ žeirri varnarbarįttu sem framundan er į nęstu mįnušum og ég er tilbśinn til aš taka žįtt ķ žvķ aš sękja fram į veg og nżta žau fjölmörgu tękifęri sem viš höfum til sóknar. Endurbyggja réttlįtt og traust samfélag į grunni lżšręšis og įbyrgs frelsins allra til oršs og athafna.
Žess vegna sękist ég eftir stušningi kjósenda ķ 3. sęti ķ prófkjöri Sjįlfstęšisflokksins ķ Sušurkjördęmi.

Grķmur Gķslason
Greinarhöfundur sękist eftir 3ja sętinu ķ prófkjöri Sjįlfstęšisflokksins

 


Sjįvarśtvegurinn aftur ,,inni"

674a2c784c7f7b956d5cb86c8cd4941c_iris_robertsdottirNęsti gestapenni sem rķšur į vašiš er Ķris Róbertsdóttir grunnskólakennari og frambjóšandi til 4. sętis ķ prófkjöri Sjįlfstęšismanna.  Ķris Róbertsdóttir er 37 įra gömul frį Vestmannaeyjum. Hśn er dóttir hjónanna Róberts Sigurmundssonar og Svanhildar Gķsladóttur. Žau eiga fimm börn, og er Ķris sś elsta ķ röšinni. Ķris er gift Eysteini Gunnarssyni sjómanni og eiga žau tvö börn, Róbert Aron nķu įra og Jśnķu sem er tveggja įra. Aš loknu stśdentsprófi stundaši Ķris nįm viš Kennarahįskóla Ķslands, žašan sem hśn śtskrifašist įriš 2004. Ķris hlaut ķslensku menntaveršlaunin įriš 2006. Hśn starfar ķ Grunnskóla Vestmannaeyja žar sem hśn kennir nś 2. bekk. 

Sjįvarśtvegurinn aftur „inni“

Ķris hefur ķ gegnum tķšina veriš virk ķ hinum żmsu félagsmįlum. Ķ dag er Ķris formašur Sjįlfstęšisfélags Vestmannaeyja, ķ stjórn fulltrśarįšs Sjįlfstęšisfélaganna ķ Vestmannaeyjum og kjördęmisrįšs Sjįlfstęšisflokksins ķ Sušurkjördęmi. Hśn situr ķ Menningarrįši Sušurlands og Skólanefnd Framhaldsskólans ķ Vestmannaeyjum.

Sjįvarśtvegurinn er aftur "inni" en ekki "śti" eins og krakkarnir segja. Mešan hęst stóš į stönginni ķ pappķrstilflutningum ķ bönkunum ķ Reykjavķk žótti sjįvarśtvegurinn frekar hallęrisleg og gamaldags atvinnugrein. Ungt fólk hafši ekki įhuga į menntun į žvķ sviši, višskiptafręšin og MBA-nįmiš heillaši. Śtrįsarvķkingarnir og fjölmišlarnir žeirra, margir stjórnmįlamenn og sjįlfur forseti lżšveldisins töldu žjóšinni trś um aš framtķš hennar fęlist ķ žvķ aš flytja peninga og pappķra fram og aftur um heiminn.

Ķslendingar hefšu af snilld sinni fundiš upp nżtt "višskiptamódel" sem engum hefši dottiš ķ hug įšur: fį bara lįn į lįn ofan og borga žau aldrei nema meš öšrum lįnum. Raunveruleg veršmętasköpun ķ hefšbundnum skilningi žyrfti ekki aš eiga sér staš. Hįmarki nįši žessi hrunadans vitleysunnar žegar śtflutningsveršlaun forseta Ķslands voru veitt fyrirtęki sem aldrei hafši flutt neitt śt nema peninga!

En nś er allt breytt. Einkažotugnżrinn į Reykjavķkurflugvelli er žagnašur, - Aušlindin er byrjuš aftur ķ śtvarpinu og fréttir af višskiptum dagsins ķ Kauphöllinni eru hęttar ķ sjónvarpinu. Og sjįvarśtvegurinn er ekkert svo hallęrislegur lengur. Žjóšin er sem sagt aš enduruppgötva žaš aš fiskveišar - og vinnsla og sala fiskafurša - hafa alltaf veriš og verša ķ fyrirsjįanlegri framtķš ein af forsendum velmegunar į Ķslandi. Sjįvarśtvegurinn veršur ein af žeim meginstošum sem viš stöndum į viš endurreisn ķslensks efnahagslķfs.

En žį žarf lķka višmót stjórnvalda gagnvart žessari atvinnugrein aš vera ķ einhverju samręmi viš mikilvęgi hennar. Žaš gengur ekki aš žeir sem stunda žennan atvinnurekstur bśi ķ stöšugri óvissu um žęr lagalegu forsendur sem hann hvķlir į. Žaš dregur śr įhuga manna į aš fjįrfesta ķ sjįvarśtvegi og fjįrmagniš leitar žį einfaldlega ķ ašrar atvinnugreinar, sem bśa viš „öruggari“ ašstęšur.  Žaš er lķka óvišunandi aš į žennan rekstur skuli lagšir jafn ķžyngjandi sértękir skattar og raun ber vitni. Žaš lętur nęrri aš śt śr Sušurkjördęmi renni um 1,1 milljaršur króna įrlega af žessum sökum. Žeim peningum vęri betur variš ķ kjördęminu sjįlfu.

Žaš er lķka umhugsunarefni fyrir stjórnvöld hvernig stašiš er aš įkvöršunum um leyfilegan afla, - eins og brennur ekki hvaš sķst į okkur Vestmannaeyingum žessa dagana varšandi lošnuna. Žaš lętur nęrri aš tekjur fyrirtękja ķ Vestmannaeyjum af lošnuvertķšinni ķ fyrra hafi veriš um 4,4 milljaršar króna.  Žaš sjį allir ķ hendi sér aš tekjur af žessu tagi hafa grķšarleg įhrif ķ ekki stęrra bęjarfélagi. Sambęrileg upphęš hlutfallslega vęri t.d. fyrir Reykjavķk 127 milljaršar króna! Ętli stjórnvöld myndu ekki hugsa sig žrisvar um įšur en žau tękju įkvaršanir sem leiddu til žess aš Reykvķkingar yršu af žvķlķkum tekjum? Žaš er engum hagur af žvķ aš fiskistofnar séu ofveiddir, - allra sķst žeim sem eiga allt sitt undir žvķ aš veišarnar séu sjįlfbęrar og stofnarnir endurnżi sig. Žaš eru žó żmsir žeirra skošunar - lķka mešal fiskifręšinga - aš žaš sé engin óheyrileg eša óverjandi įhętta tekin meš žvķ nśna aš leyfa veišar į 30-40 žśsund tonnum. Og žį į aušvitaš aš sękja žann afla į žeim tķma sem hrįefniš er veršmętast og yfir höfuš veišanlegt.

Žrįtt fyrir óvissuna meš lošnuveišar į žessari vertķš veršur aš teljast frekar bjart yfir ķslenskum sjįvarśtvegi. Hann er kominn "inn" aftur og mun gegna lykilhlutverki ķ framtķšaruppbyggingu efnahagslķfsins - bęši ķ Sušurkjördęmi og landinu öllu.

Ķris Róbertsdóttir
Frambjóšandi ķ 4. sętiš ķ prófkjöri Sjįlfstęšisflokksins ķ Sušurkjördęmi


Skildi žessum verkefnum einhvern tķmann ljśka? (meira um Gķsla Gķslason)

HeimakletturĶ gęr setti ég inn fęrslu um Gķsla Gķslason.  Ég fylgi žeirri fęrslu nś eftir meš aš glugga frekar ķ vištal viš hann ķ ritinu Frjįls Verslun frį 1972. 

Gķsli Gķslason var ętķš mašur kjarnyrtur og įn vafa framsżnn.  Ķ vištali žvķ sem ég hóf umfjöllun um ķ gęr (sjį umfjöllun hér nešar) var hann m.a. spuršur um hver hann teldi aš vęru helstu framfaramįl Vestmannaeyinga.  Svar hans var į žessa lund:

,,Hafnarmįl ber einna hęst, og segja mį aš žau séu jafnan eitt helsta stórmįl okkar ķ Eyjum  žvķ aš stöšugt fara fram endurbętur į hafnarašstöšunni.  Veitumįlin hafa lķka veriš afar žżšingarmikil og stórmerkt spor stigiš ķ žeim meš lagningu leišslunnar śr landi.”

Gķsli ķtrekar žaš sķšan aš allt sem snżr aš fiskveišum og vinnslu sé og verši helsta hagsmunamįl Eyjamanna.  Fiskišnašurinn ķ Vestmannaeyjum ,,gefur af sér hvorki meira né minna en 15 til 18% af gjaldeyristekjum žjóšarinnar.”  Eins og žegar hefur komiš fram er žetta vištal frį 1972.  Hér er žvķ athyglisvert aš velta fyrir sér hversu stórt hlutfall af gjaldeyristekjum žjóšarinnar veršur til ķ Vestmannaeyjum.  Žvķ ętla ég aš reyna svara ķ nęstu fęrslu.

Sķšar ķ vištalinu er Gķsli spuršur śt ķ skipulagsmįl.  Gaman er aš sjį žį bjartsżni og trś į bęjarfélagiš sem hann hefur ališ meš sér.  Hann svarar: ,,Hvaš skipulagiš snertir er rétt aš geta žess aš samkvęmt mannfjöldaspįm verša Vestmannaeyingar um 10.000 įriš 1980.”  Ašeins hafa nś mannfjöldaspįr Eyjamanna veriš ofmetnar žvķ aš įriš 1980 bjuggu hér 4727 ķbśar.  Svo er ég sakašur um aš vera of bjartsżnn.

Spuršur um samgöngumįl segir Gķsli: ,,Skipaśtgerš rķkisins hefur haft Herjólf ķ förum til Vestmannaeyja og ķ fyrrasumar var hann lįtinn sigla daglega milli Žorlįkshafnar og Eyja aš undirlagi Ingólfs Jónssonar [ innsk. Sjįlfstęšismašur og alžm. sušurl frį 1959 til 1978], žįverandi samgöngurįšherra. En skipaśtgeršin hefur Herjólf į sķnum snęrum og getur rįšiš įętlun hans. Žar veršur ekki alltaf litiš į hagsmuni Vestmannaeyinga fyrst og fremst. Žvķ er žaš aš viš Vestmannaeyingar höfum hug į aš kaupa okkar eigiš skip til aš sigla milli lands og Eyja.  Samkvęmt athugunum, sem geršar hafa veriš, er flugfęrt 260 daga į įri milli Reykjavķkur og Vestmannaeyja, en sjóleišin til Žorlįkshafnar er fęr 300 daga śr įrinu. Ķ svona siglingar žarf gott skipt og nś er ķ athugun, hvort heppilegt sé aš festa kaup į ferju, sem notuš hefur veriš ķ Danmörku og kosta myndi 20 milljónir auk įlķka upphęšar, er fara myndi ķ żmsar lagfęringar.  Vera mį, aš hyggilegra sé aš lįta smķša skip sérstaklega ķ žessu augnamiši. En hvaš sem žvķ lķšur er žaš höfušhagsmunamįl Vestmannaeyinga aš eignast skip hiš fyrsta."

Ķ raun rak mig ķ rogastans viš žennan lestur.  Įriš 1972 var veriš aš meta kosti žess og galla aš fį notaš skip frį Danmörku, enn erum viš aš meta žennan sama kost.  Įriš 1972 vildi Gķsli Gķslason aš Eyjamenn ęttu sjįlfir og rękju skip milli lands og Eyja.  Ķ fyrra reyndum viš hjį Vestmannaeyjabę įsamt VSV aš semja viš rķkiš um aš heimamenn ęttu og rękju skip ķ žessum siglingum.  Įriš 1972 voru samgöngur höfušįhyggjur Eyjamanna.  Nś įriš 2009 er svo enn.

Žaš er magnaš aš grśska ķ žetta vištal viš žennan merka mann. Ķ vištalinu kemur hann fyrst og fremst aš žrennu: Žörfinni fyrir bęttar samgöngur og nżtt skip, mikilvęgi lagningar į vatnslögn milli lands og Eyja og mikilvęgi uppbyggingar į Vestmannaeyjahöfn.  Ķ dag fór stór hluti af minni vinnu ķ: Frįgang į samningi um vatnslögn milli lands og Eyja, undirbśning fyrir störf ķ stżrihóp sem fjallar um bęttar samgöngur og žörfina fyrir nżtt skip og fund vegna uppbyggingar į Vestmannaeyjahöfn (skipalyfta og stórskipahöfn).  Skyldi žessum verkefnum einhvern tķmann ljśka?

Eftir Gķsla liggja mörg žarfa verk hér ķ Vestmannaeyjum.  Žį eru afkomendur hans allir hinir prżšilegustu arftakar Gķsla og hafa haldiš merkjum hans į lofti.  Allir žessir afkomendur (ķ žaš minnsta žeir sem ég žekki) eiga žaš sameiginlegt aš vera mikiš Eyjafólk og vera samfélagslega ženkjandi.

Ég vil ķ lok žessarar fęrslu žakka Bibba Valla fyrir hans endurgjöf į fęrsluna ķ gęr og hvetja fólk til aš lesa žau skemmtilegu skrif.  Gaman vęri aš fį sögur af Gķsla Gķslasyni hér ķ athugasemdakerfiš svo fremi sem žęr sżni lįtnum syni Eyjanna tilhlżšanlega viršingu.


Merkilegur mašur, enda alinn upp ķ "hinum sanna žjóšaranda žar ytra"

Gķsli GķslasonĶ gęrkvöldi gluggaši ég ķ tķmaritiš “Frjįls Verzlun” 5. tbl frį 1972.  Žaš sem helst vakti athygli mķna var vištal viš Gķsla Gķslason forstjóra ķ Vestmannaeyjum og stjórnarformann Hafskips.  Vištališ er allt hiš įhugaveršasta og athyglisvert hversu mikil samhljómur er į milli žess tķma sem vištališ var tekiš og dagsins ķ dag, žótt 37 įr skilji žarna į milli.

Gķsli Gķslason var fęddur Vestmannaeyingur og ólst žvķ upp ķ “hinum sanna žjóšaranda žar ytra” eins og segir ķ blašinu.  Hann var fašir Haralds Gķslasonar (Halla Gķsla stjórnarmanns ķ Vinnslustöš Vestmannaeyja) og žar meš afi Rutar Haraldsdóttur sem er Framkvęmdarstjóri fjįrmįla- og stjórnsżslusvišs Vestmannaeyjabęjar og fyrsta konan til aš gegna starfi bęjarstjóra ķ Vestmannaeyjum (gegnir žvķ fjarveru minni). Žar fetaši hśn ķ spor afa sķns sem var bęjarstjóri ķ Vestmannaeyjum 1961 til 1962.

Gķsli var fęddur įriš 1917 og hóf afskipti af verslun og višskiptum ķ Vestmannaeyjum ašeins tólf įra gamall.  Žį seldi hann “gotterķ” ķ kvikmyndahśsi hér ķ bę.  Fyrsta įriš var hann ķ vinnu hjį öšrum en tók svo sjįlfur viš rekstrinum.  13 įra fór hann sjįlfur til fundar viš umbošsmenn sęlgętisverksmišja og gerši innkaup į hagstęšu verši.  Žegar Gķsli var viš nįm ķ Gagnfręšaskóla Vestmannaeyja stofnaši hann įsamt félaga sķnum, sérstakt bķó fyrir börn sem rekiš var  ķ leiguhśsnęši og įtti miklum vinsęldum aš fagna. 

Tónninn var žvķ snemma gefinn og įtti hann eftir aš endast śt ęvi Gķsla.  Hann śtskrifašist śr Verslunarskólanum 1936 og stofnaši ķ kjölfariš heildverslun sem hann rak samhliša störfum viš Śtvegsbanka Ķslands ķ Vestmannaeyjum.  Stakkaskipti uršu ķ rekstri heildsölunnar ķ strķšsbyrjun, 1939,  žegar Gķsli stofnaši til višskiptasambanda ķ Bandarķkjunum.

Gķsli hóf afskipti af pólitķk ķ Eyjum įriš 1933 og var žįtttakandi ķ stjórnmįlum ę sķšan.  Hann var settur bęjarstjóri 1961 til 1962 ķ fjarveru Gušlaugs Gķslasonar bęjarstjóra sem žį var kominn į žing.

Ég ętla aš enda žennan pistil į žvķ aš vitna beint ķ upphaf vištalsins viš Gķsla:

,,Žó aš sumum finnist žaš kannski furšulegt er stašreyndin sś, aš mörgum gömlum Vestmannaeyingum er žaš ofarlega ķ muna, aš Eyjarnar verši sem sjįlfstęšastar ķ öllum sķnum mįlum segi sig jafnvel śr lögum viš Ķsland.  Žeir benda į hversu drjśgar gjaldeyristekjur Vestmannaeyjar hafi, og hve traust efnahagslķf fyrir ekki stęrri staš mętti į žeim byggja.  Viš veršum aš treysta į eigiš frumkvęši ķ vissum efnum og sjį okkur sjįlfir farborša, žvķ aš ašrir gera žaš ekki jafnvel.  Žetta į alveg sérstaklega viš um samgöngumįlin sem enn eru ķ mesta ólestri.  Varanleg lausn žeirra mun ekki fįst fyrr en Vestmannaeyingar eignast skip til ferša milli Eyja og Reykjavķkur eša Žorlįkshafnar og annast sjįlfir śtgerš žessa."

Į morgun ętla ég aš skrifa meira um žennan merka mann og segja til dęmis frį žvķ hver hann taldi helstu framfaramįl Vestmannaeyinga, mannfjöldaspįm og helsta flöskuhįlsi ķ byggšažróun žessa tķma, samgöngumįlum.


Ich bin ein Eyjamašur

SV300083Ég lenti į nokkuš skemmtilegu spjalli viš gamlan bekkjafélaga nśna um helgina.  Eins og ętiš var fariš ķ feršalag eftir braut minninganna ķ spjallinu.  Žaš rifjašist upp fyrir okkur ķ žessu spjalli aš žegar viš vorum 16 įra stefndum viš bįšir aš žvķ aš eiga heima ķ Eyjum alla ęvi.  Hann fór svo ķ framhaldsskóla ķ Reykjavķk en ég ķ framhaldsskóla hér ķ Vestmannaeyjum.  Leišir okkar lįgu svo aftur saman ķ hįskóla og enn stefndum viš bįšir aš bśsetu ķ Eyjum.  Nśna bż ég hér ķ Eyjum en hann stefnir aš žvķ, žótt sennilega verši žaš ekki nęsta įratuginn.  Spjall okkar leiddi svo śt ķ hina klassķsku umręšu um hvaš žaš sé aš vera Eyjamašur.  Eru žaš bęši Eyjamenn sem flytja til Vestmannaeyja og žeir sem flytja frį Vestmannaeyjum?

Mķn skošun er sś aš žaš aš segja “Ég er Eyjamašur” sé svipaš og žegar John F. Kennedy sagši “Ich bin ein Berliner” ķ Berlķn įriš 1963.  Aušvitaš var Kennedy ekki Berlķnarbśi, var ekki fęddur žar og hefur įreišanlega aldri greitt žangaš śtsvar, verslaš žar ķ matinn, greitt žar fasteignagjöld eša nokkuš annaš.   Meš žvķ aš segja žetta ķ ręšu sinni var hann aš vķsa til žess aš hann skildi įstandiš ķ Berlķn og vildi leggja sķn lóš į vogaskįlarnar til aš bęta žaš og hvetja žį sem žar voru bśsettir til dįša.  Hefši Kennedy veriš staddur ķ Vestmannaeyjum hefši hann sagt “Ich bin ein Eyjamašur”

Sem borinn og barnfęddur Eyjamašur žykir mér afskaplega vęnt um hversu margir vilja kalla sig Eyjamenn.  Ķ gegnum starf mitt žekki ég lķka žį grķšarlegu aušlind sem viš bśsettir Eyjamenn eigum ķ brottfluttum Eyjamönnum.  Žetta eru öflugir erindrekar og sendiherrar.  Fólk sem ętķš ver mįlstaš okkar og heldur merkjum okkar į lofti.  Ég tek žvķ žess vegna fagnandi aš fólk segi “Ég er Eyjamašur”. 

Viš bśsettu Eyjamennirnir eigum aš gera vel viš žessa erindreka.  Viš eigum aš fagna žvķ hversu dugleg žau eru viš aš rękta samband viš okkur.  Heimsękja okkur į hįtķšisdögum eins og žjóšhįtķš, žrettįnda og goslokahįtķš.  Halda hér ęttamót, stórafmęli og fleira.  Rękta sambandiš viš sķn śteyjafélög, fjįrfesta hér ķ orlofsķbśšum og eru okkur til halds traust ķ blķšu og strķšu.

Aš kalla sig Eyjamann merkir fyrir mér aš viškomandi vilji Vestmannaeyjum allt hiš besta og sé tilbśinn til aš vinna aš įframhaldandi uppbyggingu samfélagsins.  Ég er stoltur af Vestmannaeyjum og veit aš viš Eyjamenn -sama hvar viš erum fędd og hvar viš eigum nęturstaš- ętlum aš standa saman vörš um hagsmuni Vestmannaeyja į erfišum tķmum og nota žau tękifęri sem viš eigum nśna til vaxtar.


Hannes Hafstein - hentugur leištogi įriš 2009?

225px-Hannes_HafsteinĮ tķmum sem nś žegar grķšarlegir erfišleikar blasa viš Ķslendingum er ekki laust viš aš hugurinn reiki og mašur leiti samsvörunar ķ erfišleikum fyrri tķma.  Žjóšin hefur frį landnįmi enda stašiš frammi fyrir żmsum erfišleikum sem voru ólķkt meiri en žeir efnahagslegu erfišleikar sem nś er viš aš etja.  Stundum geri ég žaš aš leik mķnum aš mįta horfna stjórnmįlaleištoga viš įstandiš ķ dag og velta žvķ fyrir mér hvernig žeir tękjust į viš erfišleika samtķmans.  Einhverjir kunna aš halda aš nś hafi leištogaskortur Sjįlfstęšismanna nįš nżjum hęšum žegar mašur er farinn aš leita aftur um rśm hundraš įr aš hentugum kandķdötum.  Žaš er nś misskilningur, allt geri ég mér žetta til gamans og til aš żta mér ķ smį grśsk.

Marga į ég mér eftirlętis stjórnmįlamennina og ef fast vęri aš mér gengiš myndi ég sennilega nefna Ólaf Thors sem mitt mesta eftirlęti, uppįhalds.  Mér til leiks ętla ég hinsvegar ekki aš mįta hann ķ žetta skiptiš.  Ķ nśverandi umhverfi žar sem krafan er sišbót og traust į gęšum landsins get ég nefnilega ekki setiš į mér aš velta fyrir mér heimastjórnarmönnunum og žį sérstaklega žvķ višmóti sem žeir tóku upp śr raunsęisstefnunni. Ég velti žvķ fyrir mér hvort raunsęismašurinn, kvenfrelsispostulinn og einn af fyrstu bošberum einstaklingshyggjunnar į Ķslandi, Hannes Hafstein vęri ekki hentugur ķ nśverandi umhverfi.

Hannes Hafstein var einn af Veršandimönnum og tilheyrir aš mörgu leyti raunsęisstefnunni. Meginmarkmiš raunsęismanna var aš lękna mein samfélagsins og geršu žeir gjarnan smęlingjann og stöšu hans aš yrkisefni sķnu og deildu į spillingu og framkomu yfirstéttarinnar ķ garš žeirra sem mįttu sķn minna.  Vera mį aš einhverjum žyki žaš djarft aš tengja žessar raunsęishugmyndir um stöšu smęlingja viš einstaklingshyggjuna og ķ raun stefnu Sjįlfstęšisflokksins ķ dag. 

Hvaš slķkt varšar er rétt aš minna į stefnu Sjįlfstęšisflokksins eins og hśn er skrifuš:

„aš vinna aš varšveislu hins ķslenska lżšveldis, sjįlfstęšis og fullveldis og hagnżtingu gęša landsins ķ žįgu ķslenskra žegna“ og hins vegar „aš efla ķ landinu žjóšlega, vķšsżna og frjįlslynda framfarastefnu į grundvelli einstaklingsfrelsis, atvinnufrelsis og séreignar, meš hagsmuni allra stétta fyrir augum

Lykilatrišiš ķ žessu er nįttśrulega "meš hagsmuni allra stétta fyrir augum".  Stétt meš stétt.

Sannarlega var Hannes Hafsteinn ķ miklu slagtogi viš vinstri öfl į nįmsįrum sķnum ķ Kaupmannahöfn.  Hęst ber žar sjįlfsagt vinįtta hans viš sjįlfan Georg Brandes.  Į hitt žarf einnig aš lķta aš "vinstri" og "hęgri" voru ekki enn komin ķ žann farveg sem žau seinna įttu eftir aš komast ķ.  Sś pólitķk sem Hannes helst stóš fyrir fellur žvķ mišur oft ķ skuggann af stęrsta hagsmunamįli žjóšarinnar į žessum tķma, heimastjórninni.  Deilur hans og įtök viš "valtżskuna" og forsvarsmann hennar Valtż Gušmundsson yfirskyggja helstu įherslumįl Hannesar ķ uppbyggingu žjóšlķfsins.  Ķ raun voru Hannes og Valtżr ķ flestu sammįla.  Žeir voru bįšir įkafir framfaramenn, vildu išnvęša Ķsland, fęra erlent fjįrmagn inn ķ landiš, gręša žaš upp, koma į jįrnbrautum, sķma og svo framvegis.

Einstaklingshyggjan var śtgangspunktur ķ stjórnmįlalegri afstöšu Hannesar Hafstein.  Hann taldi einstaklinginn og frelsi hans til oršs og ęšis eitt hiš veigamesta.  Sannarlega višhorf sem žörf er į nś rétt eins og 1904 žegar Hannes varš rįšherra fyrstur Ķslendinga.  Žjóšin var aš mati Hannesar afleidd mynd af einstaklingnum, fölsk holdgerving žeirra.  Žetta višhorf kemur bersżnilega ķ ljós ķ žessum skrifum Hannesar;

,,Fósturland og žjóšerni er ekki sérstök gušleg gjöf žvķ hver sem fęšist ķ heiminn veršur aš fęšast ķ einhverju landi og žaš land sem hann af hendingu fęšist ķ er aš jafnaši hans fósturland og af žvķ fęr hann sjįlfkrafa eša naušugur žann stimpil sem kallast žjóšerni og sem bindur hann alla ęfi meš żmsum böndum viš fósturlandiš”.

Ég skal fśslega višurkenna aš žaš er ekki eingöngu pólitķk Hannesar sem ég held aš ętti aš mörgu leiti viš ķ dag heldur einnig lķfsafstaša hans eins og hśn birtist ķ ljóšum hans.  Žvķ žótt sjį megi helstu einkenni raunsęisstefnunnar ķ skįldskap Hannesar žį einkennast ljóš hans žó miklu meira af krafti, bjartsżni og dirfsku.  Žessum sömu einkennum og nś er kallaš eftir.

Drottinn, sem veittir fręgš og heill til forna,
farsęld og mannśš, vek oss endurborna!
Strjśk oss af augum nótt og harm žess horfna,
hniginnar aldar tįrin lįttu žorna.

Sś kemur tķš, er sįrin foldar gróa,
sveitirnar fyllast, akrar hylja móa,
brauš veitir sonum móšumoldin frjóa,
menningin vex ķ lundi nżrra skóga.

Starfiš er margt, en eitt er bręšrabandiš,
bošoršiš, hvar sem žér ķ fylking standiš,
hvernig sem strķšiš žį og žį er blandiš,
žaš: aš elska, byggja og treysta į landiš.


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband